23.  PO / DE VERSPLINTERING

▬▬▬▬▬▬▬   boven Ken, Het Stilhouden,

▬▬▬    ▬▬▬   de berg, vlak voor ineenstorting

▬▬▬    ▬▬▬   beneden Koen, Het Ontvangende, de aarde

▬▬▬    ▬▬▬   de Grote Man geeft gul en laat eenieder

▬▬▬    ▬▬▬   in zijn (eigen)waarde

▬▬▬    ▬▬▬

Zoals uit het hexagram overduidelijk blijkt hebben de donkere lijnen bijna de top bereikt, en staan op het punt door overmacht op elk terrein ook de laatste vaste en lichte lijn ten val te brengen door de vernietigende invloed, die ze op haar uitoefenen in voor- en vooral tegenspoed. Het lage, donkere bestrijdt hier reeds het edele, sterke niet meer rechtstreeks, maar holt het uit, gaandeweg en ongemerkt, zodat ten slotte het ineenstort en kan worden weggewerkt.

Het teken wordt als het beeld van een huis opgevat. De bovenste lijn is een dak, en hier plat. En daar het dak nu, incluis zijn steunpilaar, van binnenuit versplinterd wordt, stort het huis in elkaar. Het teken hoort bij de negende maand als de versplintering zich een weg heeft gebaand. De Yin-kracht dringt plompverloren met steeds groter geweld naar voren en is op het punt om uit de band te springen, om de Yangkracht geheel en al te verdringen. *

* (Oktober-November)

HET OORDEEL

    De Versplintering. Het Orakel kondigt aan:

    Het is niet bevorderlijk, waar ook heen te gaan.

Dit is een tijd waarin overduidelijk doorklinkt dat het lagere volk zich op de voorgrond dringt en zich opmaakt, van de wangunst der tijden gedragen, nu de laatste sterke en edele mensen te verjagen. Onder deze echt lugubere omstandigheden mag de edele niets (willen) ondernemen, want deze zijn als het ware wijd en zijd een gevolg van de versplinteringstijd. Uit de gegeven beelden en hun eigenschappen kan men voor de verschillende tijdsetappen telkens afleiden, hoe men zich in deze dagen, in zulke ongunstige tijden, dient te gedragen. Het benedenste teken betekent de aarde, de onmetelijke vlakte van de levensvoorwaarde, die van nature per gebeurtenis meegaand en vol overgave is.

Het bovenste teken, het laatste hindernis, beduidt de berg, welks eigenschap de stilte is. Dat houdt de raad in om zich op elk terrein in de boze tijd te schikken en stil te zijn. Hier is geen sprake van mensenwerk meer, maar van tijdsomstandigheden, die telkens weer overeenkomstig de hemelse wetten toestandsveranderingen in verhouding zetten, zo ook een wisseling van toename en afname vertonen, van volheid en leegte, een goed of een slecht omen.

Daarom zegt het orakel hier in feite STOP! Tegen deze tijdsomstandigheden kan men niet op. Daarom is het geen lafheid, maar veeleer wijs inzicht, wanneer men berustende geen onheil sticht, doordat men nu beter het handelen vermijdt en zich zonder meer schikt in de eisen van de tijd.

HET BEELD

De berg rust op de aarde: het beeld van de versplintering. Zo kunnen de hogen vanuit hun eigen kring alleen door rijke gaven aan de lageren per traditie zich in deze tijd verzekeren van hun huidige positie.

De berg rust op de aarde, maar bij gebrek aan brede wallen moet hij, zonder brede basis, is hij smal en steil, omvallen. Daarom nu ook dat men gemakkelijk beseft: alleen wannéér hij zich breed én groot uit de aarde verheft, breed en groot, en niet trots en steil, is zijn positie verzekerd van heil. Zo rusten ook de heersers als op de weg van de witte wolk op de brede maatschappelijke grondslag van het volk.

Ook voor hen is het de aangewezen lijn, dát ze vrijgevig en grootmoedig zijn, gelijk de aarde, die nooit klaagt, maar alles draagt, gelijk God steeds vergeeft, zodra men oprecht erom vraagt. Dan zullen ze hun positie heel bewust even hecht maken als een berg in zijn rust.