53. TJIÈN / DE ONTWIKKELING

  ▬▬▬▬▬▬▬   boven Soen, het Zachtmoedige,

  ▬▬▬▬▬▬▬   de wind, het hout, de rotting

  ▬▬▬    ▬▬▬   beneden Ken,

  ▬▬▬▬▬▬▬   het Stilhouden, de berg

  ▬▬▬    ▬▬▬   de boom op een bergtop groeit

  ▬▬▬    ▬▬▬   zo langzaam als een dwerg          

Het hexagram bestaat, is in elkander geschoven, uit Soen (hout, penetratie) buiten, dat wil zeggen boven, en Ken (de berg, stilte) binnen, dat wil zeggen beneden. Een boom op de berg groeit zeker niet met rasse schreden, maar ontwikkelt zich langzaam, stadig en gezond, en bestaat dientengevolge vast geworteld in de grond. Vandaar dan ook dat de gedachte ontstaat aan een ontwikkeling, die stap voor stap langzaam verder gaat. Ook de eigenschappen der trigrammen wijzen daarop: vanbinnen rust, die als het ware non-stop beschermt tegen alle de onbezonnen daden (en tegen het betreden van alle kromme paden) van buiten penetratie, die niet verzaakt en de ontwikkeling en de vooruitgang mogelijk maakt.

HET OORDEEL

                     De Ontwikkeling in geleidelijke stijl.

                     Het meisje wordt uitgehuwelijkt. Heil!

                     Bevorderlijk is in een dergelijke tijd:

                     Standvastigheid, standvastigheid …

Aarzelend is de ontwikkeling, die ertoe leidt, dat het meisje de man in zijn huis volgt in gedurigheid. Er moet aan de verschillende formaliteiten worden voldaan, voordat het tot een huwelijk komt en tot een samengaan. Dit principe van geleidelijke ontwikkeling kan steevast ook op veel andere verhoudingen worden toegepast, speciaal wanneer het binnen een bepaalde kring gaat om relaties bij samenwerking, bijvoorbeeld de aanstelling van een ambtenaar of een internationale onderhandelaar.

Dan moet een correcte ontwikkeling worden afgewacht. Overijld handelen zou daar als misplaatst worden geacht. Evenzo is het ook, en maakt ten slotte het verschil, wanneer men invloed op anderen uitoefenen wil. De correcte weg tot de ontwikkeling in geleidelijkheid is ook daar die van verfijning der eigen persoonlijkheid. Het effect van agitatorische invloed is dus nooit en te nimmer van langen duur en in plaats van geleidelijke ontwikkeling niet goed, maar in feite onbehoorlijk, ja obscuur. Ook innerlijk mag de ontwikkeling niet van de juiste weg afwijken, wanneer men duurzame resultaten wil bereiken.

Het zachtmoedige, zich in bochten wringende, zich aanpassende, maar tevens indringende is het uiterlijke resultaat, dus het goede omen dat uit innerlijke rust dient voort te komen.

Juist het geleidelijke van de ontwikkeling in de loop van de geschiedenis maakt het noodzakelijk dat er bestendigheid is. Want bestendigheid alleen zorgt voor de juiste trant, zodat de langzame vooruitgang nimmer verslapt of verzandt.

HET BEELD

    Op de berg is een boom; en luid overlevering

    Het beeld van de Geleidelijke Ontwikkeling.

    Zo verwijlt de edele en werkt hij verheugd

    Om de zeden te verbeteren in waardige deugd.

De boom op de berg is al van verre zichtbaar en zijn ontwikkeling blijkt een opzienbarende kweek; zij is van invloed op het landschapsbeeld aldaar als een kostbaar steunpilaar voor de hele streek. Hij schiet niet omhoog, zoals de moerasplanten; zijn groei gaat geleidelijk naar alle kanten. Ook de invloed die men, ongeacht langs welke lijn, op de mensen uitoefent, kan altijd slechts geleidelijk zijn. Te plotselinge inmenging gaat slechts veel te veel te keer en onverwachtte opwekking verwekt meestal maar oud zeer. In verband met de natuurlijke groeipijn moet de vooruitgang heel geleidelijk zijn. En om deze vooruitgang, die het beste zou blijken, zowel in de publieke opinie te bereiken als ook in de zeden van het volk, daar waar het moet, is het noodzakelijk en een bijzonder groot goed, dat men niet langer meer in zeven talen zwijgt en de persoonlijkheid invloed en overwicht verkrijgt.

Dit geschiedt in de loop der tijd door zorgvuldige en constante arbeid aan de eigen morele ontwikkeling met het oogmerk op duurzame herinnering.