55. FENG / DE VOLHEID

          ▬▬▬   ▬▬▬     boven Tsjen, het Opwindende

          ▬▬▬   ▬▬▬     de donder als een machtig feit

          ▬▬▬▬▬▬▬     beneden Li,

          ▬▬▬▬▬▬▬     het Zich-Hechtende, het vuur

          ▬▬▬   ▬▬▬     de Grote Man is steeds

          ▬▬▬▬▬▬▬     als de zon op het middaguur

Tsjen is de beweging, de schok met zijn ontstentenis, Li het vuur welks eigenschap de klaarheid is. Van binnen licht en klaarheid, dat is altijd goed, naar buiten toe beweging, dat geeft grootheid en ook overvloed.

Hier is een tijd van hoge cultuur geïllustreerd, die door het hexagram wordt gesymboliseerd. Toch ligt in de omstandigheid, dat het hier uiteraard uit de aard van de zaak om een hoogtepunt gaat, tegelijkertijd reeds de gedachte opgesloten, dat ― ongeacht het aantal lotgenoten ― deze buitengewone toestand van overvloed en volheid niet zo kan blijven, althans niet voor altijd.

HET OORDEEL

De Volheid heeft welslagen. De koning bereikt haar op den duur. Wees niet treurig; wees als de zon op het middaguur.

Het is – zoals het Boek der Veranderingen zegt – niet voor iedere sterveling weggelegd, een periode van de opperste grootheid en volheid in het leven te roepen tot een voldongen feit. Het moet op dit weerbarstige terrein een geboren leider der mensen zijn, die zoiets vermag, daar in de loop van de geschiedenis zijn wil op iets werkelijk groots gericht is. De tijd van zulk een voorspoed is – net als het middaguur – echter meestal maar van korten duur. Een wijze zou dus misschien al met al bedroefd kunnen worden bij het vooruitzicht van het verval, dat hierop zal volgen tot zijn verdriet. Doch zulk een droefheid past hem dus niet. Alleen iemand, die in zijn persoonlijke geschiedenis innerlijk vrij van zorg en kommer is, en die onwrikbaar volhardt in standvastigheid is in staat tot in het leven roepen van een tijd van volheid. Hij moet te allen tijde op den duur zijn als de zon op het middaguur, die alles wat onder de hemel is, verlicht en verblijdt zonder enig gemis.

HET BEELD

          Donder en bliksem komen tegelijkertijd:

          Het beeld van de Volheid als een machtig feit.

          Zo onderscheidt de edele de processen gerecht,

          Waarnaar hij de straffen ten uitvoer legt.

Het teken staat – ook in Nederland – met het teken ‘Het Doorbijten’ in een zeker verband, nummer 21, waar – met aanzienlijk minder ‘zonneschijn’ – eveneens donder en bliksem bij elkander zijn. Alleen is daar gegarandeerd hun volgorde precies omgekeerd. Terwijl dus ginds vanuit het oogpunt van het recht alle de wetten worden vastgelegd, worden ze hier enthousiast  uitgevoerd en toegepast.

De ‘klaarheid’ van binnen maakt een welhaast ongelooflijk nauwkeurig onderzoek van het feitenmateriaal mogelijk, en de ‘schok’ aan de buitenkant zorgt vrij van elk gemis voor een tenuitvoerlegging der straffen die streng en strikt is.